شیخ محمّد عبده، رایت اصلاح | طلایه داران تقریب (4)

نویسنده :

مهدی احمدی

گروه :

كتاب ها

تاریخ انتشار :

2021 م | ۱۴۰۰ هـ.ش

تعداد بازدیدکنندگان :

160

توضیحات :

این کتاب چهارمین اثر از مجموعه آثار « طلایه­داران تقریب» است که به زندگی­نامه، تألیفات، مبارزات اصلاح­گرانه و تفکرات محمّد عبده و نقش وی در وحدت اسلامی و نزدیکی مذاهب اسلامی اختصاص دارد.

وی در 1266 ق . در روستای «محله نصر» در استان بحیره مصر به دنیا آمد. محمّد عبده پس از حفظ قرآن و فراگیری علوم مقدماتی، به دانشگاه الأزهر رفت و به کسب علوم اسلامی پرداخت. وی علاوه بر آن نزد متفکرانی چون شیخ حسن الطویل و سید جمال الدین اسدآبادی شاگردی نمود و می­توان گفت سید جمال تأثیرگذارترین فرد بر وی بود که سال­های بسیاری را با هم بودند. از شاگردان برجسته وی نیز می­توان از مصطفی منفلوطی، سعد زغلول، طه حسین، رشید رضا، شیخ محمد المراغی ودیگران نام برد.

عبده صاحب آثار متعددی در علوم اسلامی و موضوع اصلاحات است که تفسیر المنار، شرح بر نهج البلاغه، الواردات، علم الاجتماع و العمران، رساله الرد علی الدّهریین، رساله التوحید، اصلاح المحاکم الشرعیه، مقتبس السیاسه والاسلام والنصرانیه مع العلم والمدنیه از آن جمله است. از مهم­ترین اقدامات عبده، تلاش برای اصلاحات اجتماعی، سیاسی، دینی و فرهنگی بود. وی در حزب وطنی که سید جمال مؤسس آن بود، فعال­ترین فرد پس از سید جمال محسوب می­شد؛ هرچند به دلیل فشارهای استعمارگران به حکومت مصر، این حزب چندان دوام نیاورد.

عبده زمانی که در بیروت در تبعید بود، به دعوت سید جمال به پاریس رفت و در آنجا مجله العروه الوثقى به همت این دو منتشر شد و در نهضت بیدارگری امت اسلامی نقش بی­بدیلی ایفا نمود.

عبده درباره تقریب مذاهب اسلامی و وحدت امت مسلمان مقالاتی در این مجله منتشر کرد. «وحدت اسلامی»، «دعوت مردم ایران برای اتحاد با افغان­ها»، «مسیحیت و اسلام و پیروان آن دو» در شمار این مقالات بود.

یکی از ویژگی­های بارز عبده، عدم تعصب فرقه­ای بود. به همین دلیل، وی اعتقاد داشت مذاهب اسلامی و حتی فراتر از آن، ادیان الهی باید با یکدیگر وحدت داشته و همکاری­های نزدیک داشته باشند. از این رو بود که وی در زمان اقفامتش در بیروت کانون «جمعیه التقریب بین الادیان و المذاهب» را ایجاد کرد.